Laparoskopska hirurgija je izvodjenje operacija na način da se organima u trbušnoj duplji pristupa specijalnim instrumentima kroz male otvore na trbušnom zidu, na više mesta. Kroz jedan otvor se uvodi kamera kojom se „gleda“ šta se radi, a kroz druga dva (nekad i više) uvode se intrumenti kojima se operacija izvodi.

Prednosti u odnosu na klasičnu operaciju su mnogobrojne. Rez na trbuhu (klasična operacija) je sam po sebi značajna trauma za organizam, i potrebno je više nedelja do potpunog oporavka i stabilnog zarastanja. Rizik od infekcije je direktno proporcionalan veličini operativne rane, a otvaranje trbuha uvek uzrokuje zastoj rada creva od nekoliko dana. U kasnijem toku može doći do formiranja tzv. postoperativnih hernija i priraslica, koje su ponekad razlog ponovnih operacija.

Laparoskopskom operacijom izbegavamo praktično sve ove rizike; creva prorade već sutradan i pacijent može slobodno da pije, a uskoro i jede. Hernije i priraslice se ne javljaju posle laparoskopske operacije, mogućnost infekcije je minimalna, a pacijenti su generalno već sutradan spremni za otpust, a veoma brzo i za redovne radne aktivnosti.

Standardne procedura laparoskopske hirurgije su operacije žučne kese, preponskih kila, jajnika, a poslednjih godina i debelog creva, slezine, hijatus hernije i dr.

Ne treba zanemariti ni estetski efekat, posle laparoskopske operacije ostaju minimalni i jedva primetni ožiljci, dok kod klasične operacije upadljiv i karakterističan ožiljak.

Laparoskopske operacije žučne kese

Operacija odstranjivanja žučne kese (holecistektomija) je jedna od najčešće izvodjenih operacija u hirurgiji, i prva koja je počela da se radi laparoskopski. Klasična operacija podrazumeva rez na trbuhu, najčešće koso ispod desnog rebarnog luka, koji je posebno traumatičan zbog presecanja mišićnog tkiva.
Danas je laparoskopska holecistektomija rutinska operacija svuda u svetu, retke su situacije kada se žučna kesa ne može operisati na taj način. U razvijenim zemljama praktično se samo na taj način i radi. U Srbiji se još uvek značajan procenat holecistektomija radi klasičnim pristupom, pre svega zbog dodatnih troškova opreme i potrošnog materijala, što je paradoksalno, jer kada se obračuna duži boravak u bolnici, lekovi, mogućnost odloženih komplikacija (hernija na mestu reza), laparoskopska operacija je zapravo jeftinija.

Laparoskopska holecistektomija se izvodi u opštoj anesteziji, trajanje operacije je u proseku oko sat vremena, ali može biti i znatno duže zavisno od anatomskih karakteristika ili priraslica. Boravak u bolnici je najčešće jedan dan, pacijent je već posle par dana sposoban da se vrati redovnim radnim aktivnostima. Rizik popuštanja šava trbušnog zida ne postoji, tako da se ubrzo mogu sprovoditi i teške fizičke aktivnosti.

Laparoskopske operacije preponske kile

Kila (hernija, bruh) predstavlja prolaps (prolazak) trbušnih organa, najčešće tankog creva, kroz defekt u mišićnom sloju trbušnog zida u potkožni sloj. Tu se pipa kao mekana formacija koja najčešće može da se gurne nazad u trbuh. Sama po sebi hernija nije opasna, ali utiče na kvalitet života jer onemogućava teže fizičke aktivnosti. U redjim slučajevima može doći do uklještenja creva u kili, što predstavlja opasno stanje koje zahteva hitnu operaciju.

Najčešća je kila u preponi zbog anatomskih karakteristika tog predela, i predstavlja jedan od najčešćih razloga za hirurško lečenje u humanoj medicini uopšte. Kada se pojavi obično je malih dimenzija, ali ako se ne operiše na vreme uvećava se.

Klasična operacija podrazumeva rez kože i potkožnog tkiva u predelu kile, vraćanje sadržaja u trbuh, i potom zatvaranje defekta šavovima, što se radi pod odredjenom tenzijom. Šav pod tenzijom je razlog što su posle tih operacija zabranjene teže fizičke aktivnosti u dužem periodu, (može doći do popuštanja i ponovne pojave hernije). Najčešće se radi u spinalnoj anesteziji, ali može i u opštoj i lokalnoj zavisno od želje pacijenta i drugih okolnosti.

Savremeniji pristup podrazumeva ugradju specijalnih mrežica, koje poput zakrpe pokriju defekt i obezbedjuju zatvaranje bez tenzije (tzv. beztenzione operacije). Na ovaj način pacijenti se relativno brzo posle operacije vraćaju redovnim radnim obavezama, a ubrzo i težim fizičkim aktivnostima. Inače rez kože i potkožnih tkiva je isti kao kod klasične operacije, što podrazumeva odredjeni period zarastanja. Anestezija je ista kao kod klasične operacije.

Laparoskopska operacija je najsavremeniji način rešavanja hernije. Defektu se pristupa sa unutrašnje strane, odakle hernija i kreće, zbog čega je to i prirodniji način. Ne radi se rez kože i potkožnih tkiva u predelu hernije, već se preko tri mala otvora laparoskopskim instrumentima dolazi do defekta, preko njega plasira mrežica koja se učvrsti specijalnim učvršćivačima, i, to je sve.

Operacija se izvodi u opštoj anesteziji, pacijent sutradan ide kući, i već za nekoliko dana spreman je za najteže fizičke aktivnosti.